Eureka!
Zeldzame ziekte biedt inzicht in tumor
Marten Dooper Jaarlijks promoveren ruim honderd wetenschappers aan VUmc. Wie zijn deze mensen en wat hebben ze onderzocht? Najim Ameziane zoekt naar een methode die kan voorspellen of een bepaald chemotherapeuticum aan zal slaan.
foto: Ivar Pel
Wat houdt je onderzoek in?
‘Mijn onderzoek komt voort uit een lang lopende onderzoekslijn van de sectie oncogenetica naar Fanconi anemie. Dat is een zeldzame erfelijke ziekte waarbij al op jonge leeftijd vormen van kanker ontstaan doordat een belangrijk DNA-reparatiemechanisme in het lichaam niet goed werkt. Gebleken is dat cellen waarin dit zogeheten Fanconi-pad hapert erg gevoelig zijn voor een bepaald type chemotherapie; een behandeling met cisplatin. Wat ik nu doe, is met behulp van tumormateriaal uitzoeken of, en zo ja in welke mate er ook in tumoren van mensen zónder Fanconi anemie een defect aanwezig is in het Fanconi-pad.’
En als je dat weet?
‘Dergelijke tumoren zouden dan ook erg gevoelig zijn voor cisplatin. Lukt het een techniek te ontwikkelen waarmee je vooraf op een simpele manier kunt nagaan of in een tumor het Fanconi-pad hapert, dan kun je de behandeling met cisplatin gericht inzetten bij die patiënten die er het meeste baat bij hebben.’
‘waarom een cel een tumorcel wordt, boeit mij uitermate’
Vlot het al?
‘Valt een beetje tegen. Tot nu toe zie ik met genetische analyse in het tumormateriaal veel minder defecten in het Fanconi-pad, dat bestaat uit minstens 13 verschillende eiwitten, dan verwacht op grond van eerder gepubliceerde literatuur. Anderzijds kom ik soms een niet-werkend Fanconi-pad tegen dat niet terug te voeren is op een mutatie in een van de 13 betrokken genen. We moeten er dus rekening mee houden dat het Fanconi-pad ook stil kan worden gelegd via andere mechanismen dan nu bekend zijn voor dit pad. Zolang we niet weten welke afwijkingen dat zijn, zal het moeilijk zijn een accurate test te ontwikkelen die de gevoeligheid van tumoren voor cisplatin voorspelt.’
Dus nog geen Eureka-moment gehad?
‘Nee, maar daar heb ik nog ruim een jaar de tijd voor. Dan loopt de mozaïeksubsidie af waarmee ik dit onderzoek doe. Dat is een persoonsgebonden subsidie van NWO die als doel heeft de instroom van promovendi uit etnische minderheden te bevorderen. Ik hoop in ieder geval ook daarna werkzaam te kunnen blijven binnen de oncogenetica. Het onderzoek naar de cellulaire mechanismen die maken dat een cel een tumorcel wordt, boeit mij uitermate. Die kennis is immers onontbeerlijk wil je een efficiënte vorm van genezing tegen kanker ontwikkelen.’
|
||||||||||||||||||||
