|
tracer 16
'Ik val mezelf de laatste tijd vaak tegen'
Literatuur en geneeskunde
Arko Oderwald Op 19 september vindt het jaarlijkse symposium Literatuur en Geneeskunde plaats in de Amstelzaal. Thema dit jaar is ouder worden. Sprekers zijn onder andere Helga Ruebsamen, John Jansen van Galen en organisator tevens universitair hoofddocent metamedica Arko Oderwald. In de komende nummers van Tracer bespreekt Oderwald telkens een literair citaat of een gedicht van Nederlandse schrijvers over ouder worden als opwarmer voor het symposium. Deze keer: Rutger Kopland.
Rutger Kopland of Rudie van den Hoofdakker (1934) is zo langzamerhand Nederlands meest bekende dichter en psychiater, bekroond met de PC Hooftprijs en de VSB Poëzieprijs. In 2000 hield hij de VUmc literatuur en geneeskunde lezing over empathie. Recent werd hij geïnterviewd in De Volkskrant en was er een documentaire over hem op de tv. Hij heeft een moeilijke tijd achter de rug: een auto-ongeluk, een opname op de IC en een opname op de psychiatrische afdeling waar hij vroeger zelf de scepter zwaaide.
"Ik merk gewoon dat ik mezelf de laatste tijd vaak erg tegenval (…). Ik heb mezelf wel beter leren kennen. Dat is iets anders dan begrijpen. Ik weet ook niet of die angst en onzekerheid er vroeger niet waren. Ik denk nu dat die vroeger veel groter waren dan ik heb willen weten. Alleen kon ik me er toen meer overheen zetten: kom op zeg, niet zeuren! Vooruit!"
Maar zo zegt hij, poëzie kan iets onder woorden brengen op een helende manier, zoals in:
Vertrek van dochters
Ze moesten inderdaad gaan, ik had het gezien
aan hun gezichten die langzaam veranderden
van die van kinderen in die van vrienden,
van die van vroeger in die van nu.
En gevoeld en geroken als ze me kusten,
een huid en een haar die niet meer voor mij
waren bedoeld, niet zoals vroeger,
toen we de tijd nog hadden.
Er was in ons huis een wereld van verlangen,
geluk, pijn en verdriet gegroeid, in hun
kamers waarin ze verzamelden wat ze mee
zouden nemen, hun herinneringen.
Nu ze weg zijn kijk ik uit hun ramen en zie
precies datzelfde uitzicht, precies die
zelfde wereld van twintig jaar her,
toen ik hier kwam wonen.
Rutger Kopland treedt weer op en schrijft weer. Zijn verhaal over zijn jaar van herstel laat zien hoe taai mensen kunnen zijn, ook op gevorderde leeftijd.
|
